Cần thiết phải cải cách chính sách BHXH

Thứ năm - 19/10/2017 04:08
Ngày 19/10, tại Vĩnh Phúc, Bộ LĐ-TB&XH tổ chức Toạ đàm đánh giá thực trạng và định hướng cải cách chính sách BHXH ở Việt Nam. Tham dự Toạ đàm có Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Lê Quân; Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Trần Đình Liệu cùng các chuyên gia an sinh xã hội và đại diện một số bộ, ngành, cơ quan và các tỉnh, thành khu vực phía Bắc.
Cần thiết phải cải cách chính sách BHXH

Phát biểu tại buổi toạ đàm, Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Lê Quân cho biết: Chính sách BHXH là trụ cột của hệ thống an sinh xã hội, được Đảng và Nhà nước quan tâm. Giai đoạn 1962- 1995, chính sách BHXH được thực hiện tập trung vào đối tượng CCVC nhà nước. Sau đó, được đổi mới qua từng giai đoạn và mở rộng đến nhiều loại hình đơn vị, nhất là DN có từ 10 lao động trở lên. Đặc biệt, từ 1/1/2018, chính sách BHXH tiếp tục mở rộng đối tượng tham gia đến khu vực lao động có HĐLĐ từ 1-3 tháng, NLĐ nước ngoài đang làm việc tại Việt Nam. Tính đến nay, cả nước có trên 13 triệu người tham gia BHXH (chiếm 28% lực lượng lao động); hằng năm có khoảng 4-5 triệu người hưởng chính sách BHXH ngắn hạn; 150.000 hưởng các chế độ dài hạn và có gần 3 triệu người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng.

Cũng theo ông Lê Quân, chính sách BHXH đang có những hạn chế, nhất là tỉ lệ bao phủ BHXH chưa cao. Do vậy, để đạt mục tiêu an sinh, đòi hỏi cần phải nâng độ bao phủ và đây là vấn đề rất cần được quan tâm thực hiện tốt. Bên cạnh đó, số người tham gia BHXH tự nguyện cũng đạt thấp; rất nhiều NLĐ hưởng BHXH 1 lần (khoảng 700.000 người/năm), nhất là những NLĐ có hoàn cảnh khó khăn, làm trong các lĩnh vực nặng nhọc, lao động nữ... “Nếu chúng ta không xử lý sớm các vấn đề này, thì nguy cơ về dài hạn, quỹ BHXH sẽ xảy ra mất cân đối. Do đó, chính sách BHXH cần được đổi mới trong giai đoạn tới, để đáp ứng được xu hướng dân số tăng, tuổi thọ tăng, già hoá dân số tăng, di dân và cách mạng công nghiệp 4.0. Vấn đề đóng và hưởng các chế độ BHXH dần đưa vào quản lý bằng CNTT, kết hợp với chính sách việc làm, thống kê và rất nhiều công tác an sinh khác...”- ông Lê Quân nhấn mạnh.

Phân tích về những tồn tại của chính sách BHXH, bà Nguyễn Thị Diệu Hồng- chuyên gia an sinh xã hội cho rằng, dù nhận thức BHXH là một chính sách trụ cột trong hệ thống an sinh xã hội, nhưng chính sách này chưa gắn kết hiệu quả với các hợp phần khác trong hệ thống an sinh xã hội (bảo trợ xã hội, trợ cấp người cao tuổi, người có công, việc làm...), dẫn đến chồng lấn trong thụ hưởng chế độ và lạm dụng chính sách xã hội của Nhà nước; đồng thời làm phân tán nguồn lực của Nhà nước trong thực hiện các chính sách an sinh xã hội. Cùng với đó, người dân chưa nhận thức đầy đủ và không có thói quen về phòng tránh rủi ro cho mình thông qua việc tham gia BHXH tự nguyện.

Bên cạnh đó, chính sách và chế độ BHXH còn chưa thích ứng đúng mức với quá trình già hoá dân số. Độ tuổi nghỉ hưu sớm trong điều kiện dân số già hoá dần trở thành một gánh nặng lớn cho quỹ BHXH. Đặc biệt, dù trải qua nhiều lần cải cách, nhưng chính sách BHXH vẫn tiếp tục mang yếu tố bao cấp như: Tỉ lệ hưởng lương hưu quá hào phóng (tối đa 75%) dẫn đến mất cân đối giữa đóng- hưởng. Đặc biệt, việc tăng tình trạng hưởng BHXH 1 lần gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nỗ lực mở rộng diện bao phủ BHXH cũng như làm giảm số người hưởng lương hưu trong tương lai. “Quy định quản lý nhà nước về BHXH còn phân tán và chồng chéo, các hoạt động của cơ quan BHXH đang chịu sự quản lý nhà nước của nhiều bộ, ngành, nên vai trò quản lý nhà nước về BHXH ở địa phương còn mờ nhạt”- bà Hồng nhấn mạnh.

Tại buổi tọa đàm, các đại biểu cùng trao đổi những khó khăn, vướng mắc trong triển khai thực hiện chính sách BHXH hiện nay; đồng thời đề xuất những cải cách trong thời gian tới như: Xây dựng, liên kết chính sách BHXH với các hợp phần khác của hệ thống an sinh xã hội; xây dựng cơ chế đồng bộ liên thông giữa công tác quản lý lao động với việc làm nhằm đảm bảo mọi NLĐ đều được vào hệ thống BHXH; đưa chỉ tiêu phát triển BHXH trở thành một trong những chỉ tiêu phát triển kinh tế- xã hội hàng năm; điều chỉnh các thông số kỹ thuật của chính sách BHXH để thích ứng với quá trình già hoá dân số ở Việt Nam...

Tác giả bài viết: V.Thu - Báo BHXH

Đánh giá chất lượng dịch vụ công
Thăm dò

Mức độ hài lòng của bạn khi làm việc với cơ quan BHXH ?

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây