Bội chi quỹ Bảo hiểm y tế, ai chịu thiệt?

Thứ hai - 28/08/2017 16:40
Quỹ BHYT nhằm mục đích đảm bảo an toàn tài chính cho người dân đi KCB. Khi quỹ này đứng trước nguy cơ bội chi nghiêm trọng, nhất là khi nhu cầu KCB ngày càng tăng, vượt quá khả năng chi trả của quỹ, thì việc duy trì cách chi “nghèo mà tiêu hoang” có phải là giải pháp lâu dài, thực sự vì cộng đồng?
Cấp phát thuốc BHYT cho người bệnh (ảnh minh họa)
Cấp phát thuốc BHYT cho người bệnh (ảnh minh họa)

Theo báo cáo của BHXH Việt Nam, nguồn quỹ KCB BHYT năm 2017 không còn "đứng trước nguy cơ", mà chắc chắn sẽ bội chi trong năm nay khi số chi KCB BHYT trong 6 tháng đầu năm có số gia tăng tuyệt đối so với cùng kỳ năm 2016 là 30%, riêng 3 tháng đầu năm có mức gia tăng lên tới 40%. Trong khi đó, số người tham gia BHYT mới tăng 4,9%. Mức gia tăng chi phí KCB bình quân/thẻ BHYT 6 tháng đầu năm 2017 so với cùng kỳ là 21%, trong khi tần suất KCB cơ bản không thay đổi.

Đặc biệt, tính theo số thu và quy luật thông thường các năm cân đối được quỹ BHYT, mức chi trong 6 tháng đầu năm luôn có số chi nhỏ hơn 6 tháng cuối năm (chiếm khoảng 47% tổng quỹ của năm). Mức tăng chi đột biến của năm nay đã khiến 58 địa phương có số chi trên 50% dự toán được giao. Nếu so với quỹ được sử dụng trong nửa đầu năm nay, số bội chi đã lên tới 6.301 tỉ đồng. Theo tính toán, với tốc độ gia tăng chi phí này và không có các giải pháp hữu hiệu để kiểm soát chi phí, thì dự báo quỹ KCB BHYT cả năm 2017 sẽ bị thiếu trên 10.000 tỉ đồng.

Trong bối cảnh này, việc Bộ Y tế phản đối BHXH Việt Nam giao dự toán KCB BHYT năm 2017 cho các cơ sở KCB có hợp lý và thật sự có lợi cho người bệnh?

Nếu theo nguyên tắc quản lý tài chính, trong Luật BHYT và các văn bản hướng dẫn thực hiện đã quy định: Quỹ BHYT là quỹ ngắn hạn, nguồn kinh phí KCB BHYT được sử dụng trong năm bằng 90% số thực thu quỹ BHYT; nguồn dự phòng được sử dụng trong năm cũng sẽ được cấp bổ sung trong trường hợp số chi lớn hơn số thu, vì các nguyên nhân khách quan đã được thẩm định. Do đó, theo các quy định hiện hành, BHXH Việt Nam bắt buộc và cần phải giao quỹ theo số thực thu BHYT để đảm bảo tính hiệu quả, minh bạch các khoản từ quỹ BHYT; đảm bảo phù hợp với điều kiện kinh tế- xã hội của đất nước cũng như khả năng chi trả của quỹ BHYT hiện nay.

Còn nói theo cách dân dã của ông bà ta, việc tiêu pha đều phải “liệu cơm gắp mắm”. Với nguồn quỹ có hạn do nhiều lý do (độ bao phủ BHYT chưa đạt 100% dân số, mức phí BHYT vẫn thấp so với những yếu tố chi phí của dịch vụ y tế như tiền lương, phụ cấp, chi phí điều trị, nhất là với những bệnh nhân có chi phí điều trị BHYT trọn đời như HIV/AIDS... đang được gộp dần cho quỹ BHYT chi trả), thì việc chi tiêu một cách căn cơ, tiết kiệm cũng là điều các cơ sở KCB nên quan tâm.

Tiết kiệm trong KCB không phải là cắt giảm quyền lợi của người bệnh, mà là sử dụng đúng, đủ cho những bệnh nhân thực sự cần sử dụng các dịch vụ y tế, không lãng phí, không vì tăng “nguồn thu” của BV mà có những chỉ định không cần thiết, thậm chí là kê khống, kê sai chi phí KCB. Người bệnh cũng không vì “độ mở” quá thuận lợi của chính sách (như quy định thông tuyến KCB) mà đi khám bệnh chỉ để... có “quà”.

Không như các quỹ bảo hiểm khác, quỹ BHYT là nguồn tài chính chung của toàn dân, phục vụ cho chăm sóc sức khỏe nhân dân. Không có bất kỳ một loại hình bảo hiểm nào mà người tham gia lại “siêu lãi” cao như BHYT, khi chỉ phải tham gia với mức phí cố định và thấp, song lại được hưởng quyền lợi KCB lớn, nhất là với những căn bệnh nan y, bệnh nặng. “Siêu lãi” này đến từ tính cộng đồng của chính sách BHYT, từ sự sẻ chia, tương thân tương ái của tất cả người tham gia cùng sự hỗ trợ của Nhà nước vì mục tiêu an sinh xã hội cho mọi người dân. Bởi vậy, trách nhiệm của mỗi người tham gia là bảo vệ quỹ BHYT được sử dụng đúng mục đích, minh bạch, không biến sự lãng phí quỹ BHYT thành “sổ tiết kiệm” của riêng mình.

Với người có thẻ BHYT, nguy cơ mất cân đối quỹ có đáng lo? Bội chi quỹ BHYT đồng nghĩa với việc thiếu hụt nguồn tiền phục vụ KCB cho người dân có thẻ BHYT. Khi cả nguồn quỹ dự phòng trong tương lai không xa sẽ bị tiêu sạch bách, thì những người bệnh thực sự cần được điều trị sẽ dựa vào đâu?

Việc “thả” quỹ BHYT để “nghèo mà tiêu hoang”, bất kể nguy cơ vỡ quỹ đang kề cận, liệu có phải là sự bảo vệ quyền lợi tốt nhất cho người dân khi họ đi KCB BHYT, khi mỗi đồng tiền BHYT bị lãng phí đang và sẽ bớt đi một cơ hội chữa bệnh cho những người bệnh nghèo?...

Tác giả bài viết: An Nhiên - Báo BHXH

 Từ khóa: Bảo hiểm y tế, BHYT
  • Những tin mới hơn
  • Những tin cũ hơn
Thăm dò

Mức độ hài lòng của bạn khi làm việc với cơ quan BHXH ?

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây